Djali i Mbretit :

Djali I mbretit pak ditë para se te martohej I thotë te atit do dal për gjah. I ati -Tani është dasma nuk mund te ikesh. Princi- Do vete e do kthehem ne kohe. Niset, kur duke ecur sheh një shege ku njera nga kokrrat ishte me e kuqe dhe shkelqente shumë, I afrohet dhe pyet fshataret si është e mundur qe shkelqen kështu? Mos e keput I thonë se aty ndodhet e Bukura e dheut. Princi -A e keni pare ndonjë here? Fshataret -Po del ndonjëherë naten dhe futet prapë brenda. Kështu vendos te rrije aty dhe te prese ta shohe. I vënë një krevat e rrethojne me lule dhe vënë dy kupa me llokume një tek koka e një tek kembet. Shtrihet dhe bën sikur fle. Natën vonë e Bukura e dheut ithote te emes -Nene do dal. E ema- Jo se po të preku insani (njeriu) nuk te fus me brenda. E bukura -E ka zënë gjumi dhe do dal me kujdes. Hapet shega del e Bukura e dheut e puth ne ballë princin, ha një llokume tek koka e një tek kembet dhe futet brenda. Të nesërmen ne mëngjes kur zgjohet princi e pyesin -A e pe? E kupton qe e kish zënë gjumi dhe vendos qe do e shohe patjetër naten e dytë, por ndodh e njëjta gjë. Natën e tretë ndenji me kujdes dhe kur u afrua ta puthe e kapi. Shega u mbyll në vend. Ai sheh qe ishte tepër e bukur. I thotë qe ta prese se do kthehet dhe niset për ne pallat. Aty ishte mbushur plot se kishte ardhur dita e dasmes. Mblidhen dhe fillojnë këngët. E bukura e dheut mendon -Po shkoj ne pallat. Vishet si dervish dhe kapucin e ul shumë mbi sy qe të mos e njihnin. Kur afrohet I thotë më ka thirrur princi. Hyn ne dhome ku po e rruanin. Princi e njeh dhe I thotë: nga po vjen baba dervish? -Rruges tënde imzot -Po c`pe andej baba dervish? -Një te bukur sulltan. -Po c`thoshte baba dervish? - trendafila manushaqe ne dyshek te zoterise tate me dhe besën e me le dhe shega me s`me nxe. Ai qeshte dhe thosh -Ma thuaj edhe një here. Pastaj I tha orkestres pusho dhe ti futu ne dhome. Ajo u fut. Kur erdhi nusja qe ishte shme e shëmtuar I dhanë shumë para dhe nxorren me rrobat e dervishit. E bukura u vesh dhe doli bashke me princin. Të gjthe ngelen te shtangur sa hije I kishte dhënë princi te shoqes. Kështu u martuan e u trasheguan.

Princi dhe e Bukura e Dheaut

Nje dite prej ditesh, Princi, djali i mbretit do martohej…mirepo pak dite para se te martohej ai i thote te atit se do dali per gjah…

Ndersa i ati i thot, -Tani eshte dasma nuk mund te ikesh…

Princi i thot, - Do vete e do kthehem ne kohe… dhe niset per gjah Princi…

Kur duke ecur sheh nje shege ku njera nga kokrrat ishte me e kuqe dhe shkelqente shume,,, ai afrohet tek fshataret dhe i pyet ata,

Si eshte e mundur qe shkelqen me shume nga e tjerat kjo sheg?

Mos e keput!… i thone fshataret,,, se aty ndodhet e Bukura e Dheut.

Princi i pyet ata se, a e kishin pare ndonje here te Bukuren e Dheut… fshataret i thone Princit…
-Po e kemi pare,,, del ndonjehere naten dhe futet prape brenda!

Dhe Princi vendosi te qendroj aty ate nate dhe te priste te shikonte te Bukuren e Dheut kur te dilte…
Fshataret i japin nje krevat per t’u shtrir dhe e rrethojne Princin me lule dhe me llokume, nga koka e deri tek kembet…

Me pas ai u shtri dhe ben sikur fle.

Naten vone e Bukura e dheut i thote te emes…

-Neno do dal pak shetitje!…

Ndersa e ema e kundershton!. - Jo se po te preku njeriu nuk futesh me dot brenda ne sheg…

E bukura nuk e degjoj te emen dhe doli perjashta…,

Hapet shega del e Bukura e Dheut, kur aty prane shikon Princin qe e kishte zen gjumi, ajo e puth ne balle Princin, ha ca nga llokumet dhe futet brenda prap.

Te nesermen ne mengjes, kur zgjohet Princi, e pyesin fhstaret…

-A e pe te Bukuren e Dheut o Princ? Ai e kupton qe e kish zene gjumi dhe vendosi te qendronte prap qe ta shikonte naten e dyte,,, por prap na ndodhi e njejta gje si me naten e pare.

Naten e trete Princi ndenji me kujdes, dhe kur e Bukura e Dheut u afrua ta puthe e te haj llokume prap, Princi e kapi.. me nje here shega u mbyll dhe e Bukura e Dheut nuk futej dot me brenda.

Princi u mahnit nga bukuria e saj!. I thote asaj qe ta priste aty sa te vinte ne pallatin mbreteror dhe do kthehej serish qe ta merrte me vete te Bukuren e Dheut.

Dhe iken Princi per ne pallat… aty ai shikon se ishte mbushur plot me njerez se kishte ardhur dita e dasmes…

Kenga kishte nisur dhe daullet binin.

E bukura e dheut qe kishte ngelur vetem, po priste e po priste, mirepo me kot, Princi nuk po vinte,,,dhe ajo vendosi te shkonte tek pallati mbreteror…

Vishet si dervish dhe kapucin e ul deri tek syt qe mos e njihnin, kur afrohet atje e ndalojn ushtaret… Ajo u thot atyre se e kishte ftuar Princi per dasmen e tij, dhe ushtaret e len…

Hyn ne pallat dhe ca ushtar e cuan ne nje dhome dhe po prisnin qe te vinte Princi ta shikonte qe ishte i ftuar i Princit me te vertet apo genjeu…

Nderkohe vjen Princi dhe me nje here ai e njeh qe ishte e Bukura e Dheut, dhe i thote:

Nga po na vjen o Baba Dervish?

E Bukura e Dheut i thot…

-Rruges tende imzot!

Princi: -Po çfare pe andej Baba Dervish?

E Bukura e Dheut: -Nje te bukur Sulltan!

Princi: -Po çfare thoshte Baba Dervish?

E Bukura e Dheut: - Trendafila manushaqe ne dyshek te zoterise tate, me dhe besen e me le dhe shega me s’me nxe.

Princi po qeshte dhe i i tha: -Ma thuaj edhe nje here te lutem!…

Pastaj Princi i tha orkestres te pushonte dhe e mori ne dhomen e tij te Bukuren e Dheut.

Kur erdhi nusja qe ishte shume e shemtuar, i dhane asaj shume lek dhe nxorren me rrobat e Dervishit qe te ikte…

Ndersa e Bukura e Dheut veshi fustanin e nuses dhe doli bashke me Princin.

Te gjthe u habiten se si kishte ndryshuar aq shume nusja e Princit, ishte bere shume e bukur, se nusja qe perzun ishte e shemtuar, ndersa e Bukura e Dheut ishte shume e bukur…

Dhe keshtu ata u martuan bashk dhe u trasheguan…

Perralla e Shqipes :
Nji djalosh kishte dalë për gjah ne malet e Shqipnisë. Nji shqipe
fluturoi sipër tij, dhe u ndal në majë të nji shkrepi. Shqipja ishte
jashtëzakonisht e madhe dhe mbante në çapojt nji gjarpën. Mbas pakë
shqipja fluturoi prej shkrepit ku kishte çerdhen.

Djaloshi u ngjit atëherë në majë te shkrepit, dhe
gjeti në çerdhe zogun e shqipes qe po luente me gjarpënin e mbytun. Por
gjarpëni nuk ishte vërtetë i mbytun. Befas ai lëvizi, ngrejti kryet,
nxori thimthin dhe bani me pickue zogun. N’atë ças djaloshi nxori
harkun, dhe vrau me shigjetë gjarpënin. Mandej ai mori zogun e shqipes
dhe u nis kah shpia e vet. Befas ai ndigjoi mbi krye zhurmën e krahëvet
te shqipes.

“Pse ma grabite foshnjen?” thirri shqipja.

“Foshnja asht imja, sepse unë e shpëtova nga gjarpëni që ti nuk kishe mbyte” përgjegji djaloshi.

“Jepmë foshnjen time, dhe unë të jap si shpërblim
mprehtësinë e syvet të mi dhe fuqinë e krahëvet të mi. Ti do të jeshë i
pamposhtun dhe do të quhesh me emnin tim!”

I riu i dha shqipes zogun e vet. Kur u rrit zogu, ai
i sillej mbi krye djaloshit, që tash ishte ba burr. Me harkun e vet ai
mbyti shumë bishë të pyllit, dhe me shpatën e vet preu shumë anmiq të
vendit. Ndër të gjitha këto vepra shqipja i printe dhe e drejtonte.

I çuditun nga këto punë, populli e zgjodhi mbret
gjuetarin trim. Ai e quejti Shqiptar, që do me thanë “Bir i Shqipes”,
dhe mbretnia e tij mori emnin Shqipni, që do me thanë “Vendi i
Shqipevet.”

Miq te larget :

Taniiii…perpara se te nisim
perrallen u keqen xhaxhi, premtojni xhaxhit se do ta degjoni me
vemendje ate, dhe jo si perrallen e kaluar qe bet zhureeeeem, mire
kolopucat e xhaxhit


hajde i’a nisim tani:

na ishet sec na ishet…na ishte nje here nje arush
gri qe e quanin Matia…Matia jetonte prej kohesh buze nje kenete, brenda
zgavres se nje trungu te nje peme ku me perpara tek kjo zgavra banonte
nje ketrush…

Ishte nje pem shume e madhe, me tre dhoma brenda dhe shume komode.

Aty arush Matia, ndjente fresket gjat veres dhe ngroht gjat dimriiiiiit.

Nje dite prej ditesh, arush Matia pati nje vizitor nga Australia e larget…ishte Koala Krutis, nje shoku i tij i vjeter.

Matia e rregulloj shokun e vet ne nje prej dhomave te medha qe kishte ai.

Kurtis ishte entuziast nga natyra dhe cdo gje i dukej e mahnitshme…Gjithcka ishte ndryshe ne Australi!

Matia e merrte me vete cdo dite shokun e tij te vjeter dhe e shetiste dhe i tregonte te gjitha rrethinat dhe vendet e bukura…

Dy miqt tan, shetisnin gjate neper pyll dhe takonin te gjithe banoret qe jetonin aty.

Nje dite prej ditesh, ata vendosen te ngjiteshin ne mal per te takuar ariun e murrme…
dhe ashtu ben…

u ngjiten lart e lart…deri te shtepia e madhe e ariut te murrme…

Ai i qerasi ata me lemonada si fillim, me pas i’u nxori mjalt per drek, qe arinjt e kan shume qejf….

ariu i murrme, u kenaq shume nga vizita e dy shokeve te vjeter…

me pas te dy shoket, Matia dhe Kurtis, u ngjiten
akoma dhe me lart malit dhe takuan Marmoten simpatike, qe ishte shume
shume e bukul…

Dielli po perendonte dhe dy miqve tane u duhej te ktheheshin ne shtepin e tyre perpara se te errej e te behej nate…

dhe keshtu ben…

Ne mbremje, Matia vendosi t’i bente nje surpiz te
bukur shokut te tij Kurtisit, dhe i hoqi krevatin nga dhoma e tij ku
flinte, dhe e vendosi ate midis dy degeve te pemes, me pas Matia
vendosi dy poce me mjalt mbi deget e pemes dhe aty afer tyre vendosi
dhe nje llampe…

Erdhi ora per te fjetur gjume dhe u futen posht batanieve te dy shoket, dhe qendruan duke pritur…

Pas pak filluan te vinin flutura te bukura shume
shume…te cilat i terhiqnin drita e llampes dhe era e mire e mjaltit qe
kishte vendosur Matia…u mblodhen aq shume flutura te bukura sa Kurtis
nuk donte te flinte ate nate, por donte te rrinte gjithe naten duke
pare fluturat e bukura, qe nuk i kishte pare kurr asnje here, se ne
Australi ku jetonte Kurtis nuk kishte flutura aq te bukura…

Te nesermen ne mengjes kur u ngriten nga gjumi,
Kurtis do largohej serish per ne Australi, dhe po i vinte aq keq qe do
largohej nga ai vend aq i bukur, por edhe Matia nuk donte qe te ikte
shoku i tij…mirepo Kurtis duhej te ikte se kishte len atje femijet edhe
mama arushen vetem per te cilet i kishte marr shume malli…

Dhe keshtu u nis per ne shtepin e tij serish vizitori dhe shoku i ngusht i Matias…


Kurtis e falenderoi shume shume shokun e tij per te gjitha ato surpriza
dhe per te gjithe ate mikpritje qe i beri Matiasi, dhe i premtoi atij
se, heren tjeter do vinte bashke me femijet dhe mama arushen per
vizite….dhe u nis per rruge vizitori jone i dashur…

-Mirupafshim shoku im i vjeter! -i tha Matias.
-Mirupafshim miku im! -tha Kurtis…dhe u nis per rrugen e larget per ne Australi vizitori jone i dashur…

Mbreteresh Evangjelia :
Nje here e nje kohe, na ishin dy vellezer, Arturo dhe Matiani..

Arturo, na ishte vellai i madh, dhe Matiani ishte vellai i vogel.

Nje dite prej ditesh, kur te dy vellezrit po shetisnin neper rrugicat e fshatit, Arturo takoi Evangjelien…



ajo ishte shume e bukur!


Arturo u dashurua marrezisht me bukuroshen Evangjelie, mirepo edhe Evagjelia e pelqeu Arturon se ishte djal i pashem…

Arturo me pas vendosi te shkonte te shtepia e
Evagjalies, per te takuar prinderit e saj dhe t’u kerkonte atyre doren
e Evagjelies per nuse…

dhe ashtu beri…

Me pas ata u martuan bashk.

Ne shtepin e Artuos dhe Matianit, gjendja ekonomike ishte shume e rende, dhe nuk kishin as buke te hanin…

keshtu nje dite prej ditesh vellai i madh Arturo, vendosi te iki ne kurbet, ne Turqi…

ai u largua duke i premtuar gruas se tij se nje dite do kthehej serish pran saj, dhe ajo te mos e harronte se ai e donte shume.

dhe Evagjelia e donte shume Arturon, dhe u deshperua shume nga largimi i tij per ne kurbet.


Nderkohe, pas pak kohesh, vellai i Arturos, Matiani, ne bindjen e plot
te tij se vellait te vet do t’i ndodhte dicka e keqe ne kurbet dhe nuk
do kthehej me,,,i kerkon Evagjelies te martohej me te…mirepo Evagjelia
nuk pranoi, se e donte shume Arturon dhe i kishte dhen fjalen se do e
priste ate deri ne vdekje…

Keshtu Matiani u nevrikos dhe e rrahu shume
Evagjelien dhe e groposi te gjall Evagjelien ne nje varr me gure..dhe
iku ne shtepi..

Pas pak, aty pran varrit, kalon nje Bej, hipur ne
nje kal te bardhe,,ne nje cast ai po degjonte disa renkima sikur vinin
nga larg,,,

Zebret nga kali dhe po degjonte me imtesi,,,kur u afrua tek varri me gure, kuptoi se renkimat po vinin prej aty…
E zbuloi varrin dhe aty gjeti Evagjelien e bukur qe e kishte varrosur te gjall i kunati i saj i keq, Matiani.

Beu filloi ta pyes Evagjelin se, cfare i kishte ndodhur…?, ajo i tregon historin atij se, si i kunati i saj i’a kishte bere…
Ajo i’u lut Beut qe ta merrte me vete dhe ta largonte nga aty, se ne shtepin e saj nuk kthehej dot serish..
Dhe Beu e mori me vete Evagjeline e bukur!

Pasi vajten ne shtepin e Beut, Beu i tha Evagjelise se ajo duhej te punonte qe te rrinte aty, dhe e beri sherbetoren e shtepis.

Evagjelia u gezua qe Beu e mbajti ne shtepi dhe i dha edhe pune…

Beu ishte i martuar dhe me nje femij, ai kishte nje djal.

Por ne shtepin e tij ai kishte punesuar edhe nje hamall, i cili merresh me blegtorine dhe bujqesin ne shtepin e Beut.

Beu dhe e gruaja e tij ishin shume te kenaqur qe
kishin nje sherbetore si Evangjelia, ajo u bente te gjitha punet e
shtepise dhe ishte shume e sjellshme…ata e moren shume per zemer
Evangjeline…edhe Evangjelia ishte shume e kenaqur qe punonte ne nje
familje te mire.

Nje dite prej ditesh, hamalli shkon per dru ne pyll,
kur ai kthehet nga pylli me mushken me dru, i therret Evangjelise per
ta ndihmuar ate qe te shkarkonin mushken me dru..dhe Evangeli e
ndihmonte..

Ai nisi perdita qe te kerkonte ndihmen e Evangjelise…

Nje dite hamalli i thot Evangjelise se kishte ren ne dasiuri me te dhe i kerkon qe te martohen…

Por Evangjelia nuk pranzi, dhe ajo i thot se ishte e
martuar dhe se do priste burrin e saj Arturon te cilin e donte shume
dhe se ishte e bindur qe nje dite do bashkohej prap me te.


Hamalli u merzit shume me Evangjeline, dhe vendosi qe te hakmerrej ndaj saj!

Mirepo ai e dinte se te zotet e shtepise, e kishin
shume per zemer Evangjeline, dhe nuk po gente dot nje menyre se si te
hakmerrej ndaj saj…

Nje nat hamalli, priti deri vone sa fjeten te
gjithe, merr nje thike edhe vete ther te birin e Beut, me pas ai shkon
e vedos thiken posht jastekut te Evangjelise.

Kur zgjohen ne mengjes Beu me gruan e tij dhe ven ne
guzhine per te ngren mengjesin, çuditerisht, si asnje dite tjeter ata
vune re se djali i tyre, i cili cdo dite ngihej shpejt ne mengjes, ate
mengjes ai nuk po dukej!
Te dy bashke, Beu me gruan e tij shkuan tek dhoma e djalit dhe e gjejn djalin te vdekur.

Hamalli duke qar, i thot Beut dhe gruas se tij se,
ai kishte pare Evangjeline me nje thike ne dore, dhe i con ata tek
dhoma e Evangjelise, dhe ngre jastekun ku kishte fshehur thiken dhe u’a
tregon.

Evangeli u tmerrua kur u zgjua papritmas dhe shikon hamallin me thiken me gjak ne dore.

Hamalli I bertet Evangjelise duke I then!

-te pashe qe e vrave ti djalin e Beut!,-trego te verteten!.-i bertet hamalli.
Por Evangjelia nuk po kuptonte asgje!

Kurse Beu i thot!

-Une te shpetova jeten, te dhash gjithcka, ushqim, pune, streh per te fjetur, dhe ti me vrave djalin!

Evangelia i thot Beut se nuk e kishte bere ajo nje gje te tille, ajo i lutet e pergjerohet Beut qe ta bisonte ate.

Por Beu vendos t’i jap rrogen e saj, dhe nuk e
ndeshkon pasi nuk kishte fakte por edhe se e kishin shume per zemer
Evangjelin, dhe keshtu denimi i vetem qe i jep Evangjelis, e perze nga
shtepia…

Evangelia largohet shtepia duke qar dhe duke i then Beut se nuk ishte ajo qe kishte vrar te birin e tij.

Pasi u largua Evangjelia, ajo mberrin ne nje qytet, ku sheshi i qytetit ishte mbushur plot me njerez.

Ajo pyet aty, perse ishin mbledhur kaq shume njerez?

Njerzit i tregojn se, ishte nje I varfer qe I kishte
50 lek borxh mbretit dhe nuk kishte t’ia kthente, dhe keshtu mbreti
kishte vendosur ta varte ate ne litar.

Evangjelia me pas I afrohet nje ushtari dhe I thot
atij se, pot e paguante ajo borxhin e njeriut te varfer, a do ta linin
te gjall?
Ushtari nderkohe vete i thot mbretit se ishte nje grua qe donte te
pagante borxhin ne kembim te jetes se njeriut te varfer qe do e varnin,
dhe mbreti bie dakort.

Kur ushtaret e zgidhen nga litari njeriun e varfer,
ai i pyeti ata se, kush ishte ai person qe i shpetoi jete?, ata i than
se ishte nje grua qe sapo ishte largura nga aty.
Ai me pas rendi me vrap per ta takuar dhe ta falenderonte Evangjeline,
ai e kapi Evangjeline pran nje lumi, kur e pa Evangjeline ai mbeti i
mahnitur nga bukuria e saj.
Me pas ai e pyeti se, perse i’a shpetoi jeten? Evangjelia i tha se i erdhi keq dhe mqs kishte leket te shpetova.
Por burri nuk e besoi, ai mendoi se Evangjelia kishte ren ne dasiuri me
te, dhe i kerkon asaj qe te martoheshin. Evangjelia nuk pranoi se ishte
e martuar me Arturon dhe se e donte shume burrin e saj, ajo i hipi nje
barke qe gjendej aty ne lum dhe u largua, ndersa burri u kthye ne
shtepi.

Me pas Evangjelia mberriti ne disa ara me lule. Kur
ajo kishte qen e vogel, nena e saj i kishte mesuar se si te pergatiste
ilace me lulet, ajo i kerkoi pronarit te asaj toke qe te ndertonte nje
barak dhe te qendronte aty dhe te bente ilace per njerzit e semur dhe
t’i sheronte ata, pronai i tokes e lejoj me kenaqesi te
madhe…Evangjelia vec asaj qe ishte shume e bukur, ishte edhe shume
njeri i mire ne shpirt…
Tek baraka qe ndertoi Evangjelia, filluan te vinin shume njerez te semur qe t’i sheronte Evangjelia me placet e saja…
Zerat se nje grua e mire sheronte njerzit me ilac lulesh, mberriten deri ne veshin e mbretit te asaj zone…
Dhe mbreti i cili quante nga nje semundje e pa sherueshme, kerkoj qe
t’ia sillnin Evangjeline dhe ta sheronte ate nese ajo mundej.

Ai i tregoi Evangjelis se cfare semundje e mundonte
mbretin dhe Evangjelia mblodhi disa lule, beri ilacin qe duhej dhe e
sheroi mbretin..

Ne kete kohe, kthehet ne shtepi Arturo qe kishte qen
ne kurbet ne Turqi. Ai gjen vetem te vellan Matianin ne shtepi, dhe e
pyet ate se ku ishte Evangjelia, gruaja e tij?, Matiani e genjen te
vellain dhe i thot se Evangjelia kishte vdekur nga deshperimi qe Arturo
ishte largura.

Dhe nga te qaret e shumte, i thot te vellait, une ngela qorr, ndersa Mariani ishte qerruar nga mekati qe kishte bere.
Ndersa hamalli i Beut kishte ngelur shurdh, dhe njeriu qe Evangelia i shpetoi jeten, kishte ngelur memec.

Lajmi qe nje grua sheronte njerzit e semur ishte perhapur gjithandej…

Te tre te semuret, i vellai i Arturos, hamalli dhe
burri memec, ven tek Evangjelia qe te sherohen, mirepo nuk e dinin se
ishte Evangjelia.

Kur ven atje, Evangjelia habitet kur shikon Arturon,
te shoqin, dhe nxjerr nje grua qe e kishte punesuar aty si ndihmese, qe
t’I pyesi se perse kishin ardhur!?

Gruaja i pyet dhe nderkohe qe te tre genjejn se perse kishin vajtur.

Si fillim futet i pari njeriu qe Evangjelia pagoi borxhin per te dhe i shpetoi jeten atij…

Evangjelia e pyeti se cfare kishte ndodhur qe kishte
ngelur memec? Dhe ai i tregon te verteten Evangjelies, dhe ajo e sheron
burrin memec dhe i thot se ajo ishte Evangjelia,,,burri i penduar i
kerkon falje Evangjelies, dhe iken per ne shtepi…

Me pas futet Beu me hamallin qe e kishte sjell per ta sheruar,
Evangjelia e pyet hamallin se cfare kishte ndodhur qe ai kish ngelur
shurdh, ndersa hamalli e genjen Evangjelien…ajo e lyen me ilacin e
luleve hamallin dhe ai nuk po sherohej…hamalli po shqeteohej qe pse nuk
po sherohej,,,Evangjelia me pas I thot Beut qe te dilte jasht, dhe I
kerkon hamallit qe te tregonte te verteten se ndryshe ilaci nuk do
kryente efekt ne rast se ai genjente.
Ateher hamalli I tregon te verteten Evangjelies, se si kishte ndodhur
dhe u sherua, pastaj Evangjelia I thot se ishte ajo gruaja e cila ai
akuzoi per vrasjen e te birit te Beut. Hamalli I deshperuar I kerkoi
falje Evangjelies dhe u largua…

Me ne fund erdhi dhe radha e Matianit qe te futej per t’u sheruar,
Evangjelia e pyeti Matianin se cfare kishte ndodhur qe ai kishte ngelur i verber?
Por Mariani veproi si hamalli, ai e genjeu Evangjelien, nuk i tregoj asaj te verteten..
Ajo veproi njesoi si me hamallin edhe me Matianin dhe i thot se po nuk
tregoi te verteten ilaci nuk do e sheronte ate…me pas Matiani i tregon
asaj te verteten, kur ai sherohet shikon Evangjelien dhe e njohu me nje
here, ai rend perjashta dhe i thot te vellait Arturos se, gruaja qe
sheronte ishte Evangjelia. Arturo u fut brenda ta takonte ate, dhe i
kerkoj asaj qe te ktheheshin ne shtepi dhe te jetonin bashke, mirepo
Evangjelia nuk pranoi, dhe Arturo iken i deshperuar bashke me te
vellain per ne shtepi.

Nje dite mbreti i asaj zone vdes, dhe si trashegimtare le Evangjeline, gruan e bukur dhe zemermire.
Evangjelia u be mbreteresh.

Arturo nuk e dinte qe Evangjelia u be mbreteresh,
dhe ai vendosi te shkoi te mbreti dhe t’i kerkonte atij ndihme per te
bindur Evangjelien qe te bashkohej serish me te.
Kur Arturo vete ne mbreteri, atje shikon ne fron Evangjelien, ai u
habit kur pa gruan e tij mbreteresh, me nje here Arturo mendoi se ajo
ishte martuar me mbretin, pasi Arturo nuk e kishte marr vesh se mbreti
kishte vdekur dhe se kishte len trashegimtare Evangjelien.

Arturo filloj ta peste Evangjelien se, pse u martua me mbretin dhe e la Arturon qe ai e donte shume?
Mirepo Evangjelia i tha se do te sjell ketu perpara teje njezet vajzat
me te bukura te mbreterise dhe zgjith cilen nga keto te duash per grua.
Arturo nuk pranoi se donte shume Evangjelien dhe i kerkonte asaj qe te shkonte ne shtepi me te.

Ateher Evangjelia kur pa se Arturo e donte shume dhe
se nuk zgjodhi asnje grua tjeter, ajo i shpjegoi atij se, mreti kishte
vdekur dhe kishte len ate per trashegimtare…

Ateher ata u pajtuan dhe u martuan serish njeri me tjetrin, Arturo u be mbret dhe Evangjelia mbreteresh, dhe jetuan te lumtur…

Prralla Prralla ha qeni arra Arreat e Seferit. Seferi Livron adhroP i Pshton ***** ja Arraton...huaehuaehuae

Pjesë e shkeputur...

Ne atë kohe, ne vitin 1823, Mongermeji ishte fshati i rendomte ne mes te pyllit, vend i qete dhe i bukur, larg çdo rrugë. Ne te njeriu më pak te holla mund te jetonte sume mirë. Vetëm fshati nuk kishte ujë, sepse gjendej ne një vend te lartë.
Njerzit nga njeri skaj i fshatit merrnin ujin prej lumenjve te vegjel qe gjendeshin ne rrethin e tyre, e ata qe ishin ne skajin tjetër, me afër kishes, e sillnin nga burimet, një cerek ore larg prej Monfermejit.
Për shkak se për ujë duhej bërë një rrugë mjaft e gjatë, bartja e tij ishte një pune e rëndë për fshataret. Shtepite me te mëdha, nder te cilat edhe pijetorja Tenardije, çdo kove ujë ia paguanin nga një cereke një plaku qe merrej me këtë pune. Por plakushi veres punonte vetëm deri ne mbrëmje, kurse dimrit deri ne orën pesë dhe porsa fillonte nata, edhe kapaket e dritareve mbylleshin dhe ai, qe nuk kishte ujë duhej të shkonte vete te marrë, ose rrinte pa te.
Kjo gjë ishte pune e tmerrshme për Kozeten e vogël. Ajo, si e dimë, ishte e dobishme dyfish për Tenardiret: nenae Kozetes u jepte te holla, e vajza u sherbente. Kur Fantina pushuoi se paguari, Tenardiret e ndalen Kozeten, Sepse ajo e zevendesonte sherbetoren. Pervec puneve te tjera, ajo gjithnjë sillte edhe ujë sa here qe u nevojitej. Femija, i tmerruar prej mendimeve se anten i duhej te shkontene pyll për te marrë ujë ne burim, gjithnjë kujdesej qe ne shtepi te këtë ujë.
Kershendellat e vitit një mijë e teteqind e njezet e tre u kremtuan ne Monfermej ne mënyrë madheshtore. Fillimi i dimrit ishte i vute pa acar dhe bore. Komedianteve qe kishin ardhur prej Parisit, pushteti u lejoi t'i ngrehin cadrat ne rrugën kryesore te fshatit, kurse një grup tregtaresh po me atë leje ngriten cadrat e veta ne sheshin e kuq ne Rrugen e Furrtareve, ku gjendej taverna e Tenardiut. Pijetoret dhe mejhanet ishin plot me njerëz qe ngjallen këtë vend te qete.
Natën e Kolendres, ne pijetoren e Tenardiut, disa njerëz, karrociere dhe shtegetare, ishin ulur rreth e rrotull tryezave dhe pinin. Tenardirja kujdesej për gjellen qe zihej ne zjarr, kurse Tenardiu pinte me myshterinjte dhe fliste për politike!
Atë mbrëmje Koezeta, si rendom, rrinte pranë kendit te tryezes se kuzhines qe ishte afër vatres se zjarrit. Ne kembet e zbathura kishte këpucë prej druri e ne dritën e llambes bënte corape për te vijat e zonjes se vet. Një mace shumë e vogël lodronte nën karrige. Prej dhomes fqinje degjohej zëri dhe qeshja e bijave Tenardije; këto ishin Eponina dhe Azelima.
Prane vatres për një gozhde varej një kerbac. Kohe pas kohe, britma e një fëmijë te vogël, qe gjendej diku ne shtepi, kalonte zhurmen qe behehj ne pijetore. Ky ishte djali i Tenardireve qe kishte diçka me tepër se tre vjet. E ema nuk e donte. Kur britma e vogelushit bëhej e padurueshme, Tenardiu i thoshte se shoqes:
-Djali yt po bertet, shko shih se c'do.
-Lere! - përgjigjej e ema, - më ka mërzitur.
Dhe djali i lënë ne terr vazhdonte vajin.
Ne ato kohera Tenardiu ishte afër pesdhjetevjec, kurse zonja e tij u afrohej te dyzetave. Ajo ishte, si kemi thënë, e lartë, flokegeshtenje, e kuqe ne fytyre, e trashe, krejt tul, katerkendeshe, e madhe, por e shpejte. Të gjitha punët e shtepise i bënte vete: rregullonte, pergatiste, lante, ziente dhe bënte çdo gjë. Sherbetorja e vetme e saj ishte KOzeta: miu ne sherbim te elefantit. çdo gjë dridhej prej zerit te saj, dritarja, mobiliet, njerëzitë. Lavdohej se me një grusht mund ta thyeje kokrren e earres. Kush degjonte duke folur, thoshte: xhandar i vërtetë. Kush e shihte se si sillej me KOzeten, thoshte: xhelati vete.
Tenardiu ishte i shkurter, i thate, i zbehte, i pazhvilluar, ne dukje i sëmurë, por, ne te vërtetë, me një shndet te jashtezakonshem-këtu fillonte hipokrizia e tij. Rendom qeshej sa për sjellje te mirë, por dhe ishte i sjellshem potuahjse me secilin, madje edhe me lypesin, te cilit nuk i jepte lemoshe. Kishte shikim dhelparak. Ishte tinezak, grykes, pertac dhe mjeshter. Duke ndenjur me karrociere kishte qejf të fliste për luftën e Vaterlos dhe lavdohej se edhe ai kishte marrë pjesë ne atë lufte si kapter dhe se atje, duke lutuar trimerisht, kishte shpetuar një gjeneral te plagosur. Prej kësaj edhe pijetorja kishte marrë këtë emër. Ne te vërtetë ai ne Vaterlo nuk kishte luftuar, por naten kishte plackitur te plagosurit dhe te vraret, mirëpo për këtë ne Monfermej nuk dihej gjë.
Cdonjeri qe për te parën here hynte ne pijetore, thoshte me vete për Tenardiren: kjo është zot ne këtë shtepi. Por gabonte. Ajo madje nuk ishte as zonja e pijetores. Zot dhe zonjë ishte burri i saj. Ajo punonte e ai fitonte. Mjaftonte vetëm një fjale e tij, një gjest i tij dhe secili heshtte. Tenardiu kishte vetëm një qëllim te pasurohet. Por kjo gjë nuk i shkonte ndoresh. Këtë vit Tenardiu kishte borxh një mijë e peseqind franga, qe duhej patjetër t'i paguaje dhe kjo gjë e grengoste shumë.
Një here gruas se vet me zemerim, por me ze te ulet, ia tha parimet e veta.
-Detyra e te zotit te pijetores është: njeriut të parë qe vjen t'ia shese gjellen, pushimin, dritën, zjarrin, carcafet e ndyte, pleshtat, buzeqeshjet; te dije t'i ndale shtegtaret, te zbraze qeset e vogla, t'i lehtesoje te medhate, te pranoje me nderime familjet qe udhetojne e kërkojnë konak, te rrjepe burrin, te zhduke gruan, te plackite femijen; t'i paguhet për dritaren e hapur, për dritaren e mbyllur, për vendin pranë vatres, për kolltukun, karrigen, shkamin, banken, dyshekun, shtrojen me pendla, për një grusht kashte; të gjitha t'ia paguaje udhetari, madje edhe mizat qe do t'i haje qeni i tij.
Ky burrë dhe kjo grua ishin dinakëria dhe terbimi lidhur bashke, çift i dytë dhe i tmerrshem.
Të ketilla ishin këto dy qenie; e midis tyre Kozeta, e munduar si prej njerit, ashtu edhe prej tjetrit. Ata këtë e bënin ne mënyrën e tyre prej gruas ishte lënë pas dorë - tërë dimrin ecte zbathur, ashtu dëshironte i shoqi. Kurrkund nuk gjente meshire; zonja gjarper e i zoti i pijetores zemerkeq. Pijetorja e Tenardierve ishte si rrjete merimange, ku dridhej Kozeta e kapur.

Viktor Hygo

Krenare ngrihet mbi Bunën e gjerë e mbi qytetin e Shkodrës kështjella e lashtë e Rozafatit. Ndërtimi i kësaj kështjelle e ka një gojedhene te bukur dhe te hidhur. Ajo pak a shumë vijon...
I ra mjegulla Bunës dhe e mbuloi te tërë qutetin. Kjo mjegull mbeti aty tri ditë e tri nete. Pas tri ditesh e tri netesh fryu një ere e holle e cila ngrit mjegullen. Aty maje kodres punonin tre vëllezër e ndertonin një keshtjelle. Muri qe ndertonin ditën, u shembej naten, dhe kështu nuk e ndertonin dot. Na shkon aty një plak i mirë dhe u thotë:-Puna e mbarë o tre vëllezër!
-Të mbarë paç o plak i mirë. Po ku e sheh ti te mbaren tonë?
Ditën punojme e naten shembet. A di ta thuash ndonjë fjale te mirë: c'te bëjmë qe ti mbajmë muret ne këmbë?
-Unë e di :-thotë plaku , por duhet ta mbani ne fshehtesi dhe të mos i tregoni askujt dhe as vashave tuaja ne shtepi.
Vellezerit i thanë besën plakut se asnjëri nuk do të tregonte.
-Athere, tha plaku, un do t'iu tregoj. Nesër cila vashe të vijë për te sjelle ushqimin, nga tre kunatat, duhet ta merrni dhe ta murosni te gjallë ne muret e keshtjelles. Atëherë do ta shihni se muri do të ngrihet dhe do të qëndrojë pergjithmone.
Kaq tha plaku dhe u zhduk. Vellezerit te mërzitur kthehen ne shtepi. Dy vellezerit e medhenj e shkelen besën dhe u treguan grave te veta. Atat u thanë vashave të mos shkonin për te shpene ushqimin te nesërmen. Vetëm vellai i vogël e mbajti besën.
Ne mëngjes si gjithmonë vellezerit shkuan ne pune dhe filluan te ngrinin kalane.
Nëna e djemve ne shtepi nuk dinte gjë. Ajo i kërkon nuses te madhe t'u shpjere trimave ushqimin. Nusja e madhe ankohet se ishte sëmurë dhe kështu nuk shkon. I tha dhe te dytes. Reja e dytë i thotë : Jo zonja nene, sot unë duhet te shkoj për buajtje . I vjen radha nuses te vogël.
- O nusja e vogël, trimat duan buke, ujë dhe kungullin me verë.
-Po zonja nene, përgjigjet nusja e vogël, por kam djalin e vogël qe po qan.
Dy kunatat e mëdha i premtuan se do të kujdesen për djalin. Ajo e mori buken, ujin dhe kungullin me vere, puthi djalin ne te dy faqet, dhe niset. Kur arin tek vendi i punës, pershendet trimat.
-Puna e mbarë o trima!
Vellezerit kur e pane, ndalen punën. Fytyrat iu zbehen dhe burrit te saj i ra cekani nga dora. Nusja e vogël i thotë: "C'ke ti, im zot? Pse e mallkon gurin dhe murin? Hidhet kunati i madh dhe i thotë: Ti paske lindur ne ditë te zeze, moj kunata e vogël. Ne duhet te murojme te gjallë vajzen qe do na sillte sot për te ngrënë, vetëm ne këtë mënyrë keshtjella do të qëndrojë e nuk do shembet me.
-Shendosh ju o tim kuneter, por un po ju le një porosi: Kur te me muroni, syrin e djathte, doren e djathte, kemben e djathte dhe gjirin e djathte te mi lini jashtë. Kur te nise te qaje im bir, me një sy do ta shikoj, me një dorë do ta ledhatoj, me një këmbë do perkund djepin e me gjirin e djathte do ta mekoj.Gjiri im u ngurofte, keshtjella jonë gjithmonë qendrofte, djali im trimerofte, u befte mbret e mbreterofte!
Vellezerit e moren nusen e vogël dhe e muruan ne themel te keshtjelles. Muret u ngriten e u lartuan, e nuk u shemben me as nate e as ditë. Po rreze mureve te keshtjelles edhe sot e kësaj ditë, guret janë te lagur dhe plot myk, nga lotet e gjiri i nuses se vogël qe vazhdon pikon për birin e saj.
Dhe biri i saj, u rrit, luftoi dhe trimeroi !

Mbreti
Krenare ngrihet mbi Bunën e gjerë e mbi qytetin e Shkodrës kështjella e lashtë e Rozafatit. Ndërtimi i kësaj kështjelle e ka një gojedhene te bukur dhe te hidhur. Ajo pak a shumë vijon...
I ra mjegulla Bunës dhe e mbuloi te tërë qutetin. Kjo mjegull mbeti aty tri ditë e tri nete. Pas tri ditesh e tri netesh fryu një ere e holle e cila ngrit mjegullen. Aty maje kodres punonin tre vëllezër e ndertonin një keshtjelle. Muri qe ndertonin ditën, u shembej naten, dhe kështu nuk e ndertonin dot. Na shkon aty një plak i mirë dhe u thotë:-Puna e mbarë o tre vëllezër!
-Të mbarë paç o plak i mirë. Po ku e sheh ti te mbaren tonë?
Ditën punojme e naten shembet. A di ta thuash ndonjë fjale te mirë: c'te bëjmë qe ti mbajmë muret ne këmbë?
-Unë e di :-thotë plaku , por duhet ta mbani ne fshehtesi dhe të mos i tregoni askujt dhe as vashave tuaja ne shtepi.
Vellezerit i thanë besën plakut se asnjëri nuk do të tregonte.
-Athere, tha plaku, un do t'iu tregoj. Nesër cila vashe të vijë për te sjelle ushqimin, nga tre kunatat, duhet ta merrni dhe ta murosni te gjallë ne muret e keshtjelles. Atëherë do ta shihni se muri do të ngrihet dhe do të qëndrojë pergjithmone.
Kaq tha plaku dhe u zhduk. Vellezerit te mërzitur kthehen ne shtepi. Dy vellezerit e medhenj e shkelen besën dhe u treguan grave te veta. Atat u thanë vashave të mos shkonin për te shpene ushqimin te nesërmen. Vetëm vellai i vogël e mbajti besën.
Ne mëngjes si gjithmonë vellezerit shkuan ne pune dhe filluan te ngrinin kalane.
Nëna e djemve ne shtepi nuk dinte gjë. Ajo i kërkon nuses te madhe t'u shpjere trimave ushqimin. Nusja e madhe ankohet se ishte sëmurë dhe kështu nuk shkon. I tha dhe te dytes. Reja e dytë i thotë : Jo zonja nene, sot unë duhet te shkoj për buajtje . I vjen radha nuses te vogël.
- O nusja e vogël, trimat duan buke, ujë dhe kungullin me verë.
-Po zonja nene, përgjigjet nusja e vogël, por kam djalin e vogël qe po qan.
Dy kunatat e mëdha i premtuan se do të kujdesen për djalin. Ajo e mori buken, ujin dhe kungullin me vere, puthi djalin ne te dy faqet, dhe niset. Kur arin tek vendi i punës, pershendet trimat.
-Puna e mbarë o trima!
Vellezerit kur e pane, ndalen punën. Fytyrat iu zbehen dhe burrit te saj i ra cekani nga dora. Nusja e vogël i thotë: "C'ke ti, im zot? Pse e mallkon gurin dhe murin? Hidhet kunati i madh dhe i thotë: Ti paske lindur ne ditë te zeze, moj kunata e vogël. Ne duhet te murojme te gjallë vajzen qe do na sillte sot për te ngrënë, vetëm ne këtë mënyrë keshtjella do të qëndrojë e nuk do shembet me.
-Shendosh ju o tim kuneter, por un po ju le një porosi: Kur te me muroni, syrin e djathte, doren e djathte, kemben e djathte dhe gjirin e djathte te mi lini jashtë. Kur te nise te qaje im bir, me një sy do ta shikoj, me një dorë do ta ledhatoj, me një këmbë do perkund djepin e me gjirin e djathte do ta mekoj.Gjiri im u ngurofte, keshtjella jonë gjithmonë qendrofte, djali im trimerofte, u befte mbret e mbreterofte!
Vellezerit e moren nusen e vogël dhe e muruan ne themel te keshtjelles. Muret u ngriten e u lartuan, e nuk u shemben me as nate e as ditë. Po rreze mureve te keshtjelles edhe sot e kësaj ditë, guret janë te lagur dhe plot myk, nga lotet e gjiri i nuses se vogël qe vazhdon pikon për birin e saj.
Dhe biri i saj, u rrit, luftoi dhe trimeroi !

Kjo është një peralle qe ma tregonte nëna kur isha e vogël. Shpresoj qe tju pëlqej se mua me pelqente shumë. Njëherë e një kohe jetonte një plak i cili kishte 3 vajza. Vajza e tij e preferuar ishte vajza e vogël se kjo ishte e padjallezuar ndërsa 2 vajzat e tjera e kishin gjithmonë mendjem për djallezi. Një ditë ky plaku do ikte ne qytet dhe pyeti se cilën nga vajzat se çfarë donin qe tu sidhte. Vajza e madhe tha qe ajo donte një varese me gurë diamanti, varesen me te shtrenjte qe babai do gjente. Vajza e dytë kerkoi një fustan perallor, me te bukurin ne qytet. Kur plaku pyeti vajzen e tretë ajo kerkoi një molle ku mund te shikoje tërë botën. Vajzat e medhaja filluan ta tallnin për kerkesen qe kishte bërë sepse ishte e pamundur te shikoje botën ne një molle. Babai shkoi në qytet dhe i bleu çdo vajzë dhuraten qe kerkoi. Ai gjithashtu gjeti edhe një molle ku mund te shikoje te gjithë botën. 2 vajzave te medhaja u dolen nga qejfi varesja dhe fustani brenda 1 jave ndërsa vajza e vogël ishte e lumtur me mollen e saj te vogël ku ajo mund te shikonte te tërë botën. Ato u bene shumë xheloze për motren e vogël dhe një ditë vendosen te shkojnë ne pyll për te mbledhur manafera dhe i kerkuan motres se vogël qe të shkonte me ato. Ajo ishte e padjallezuar kështu qe pranoi. Kur u futen thelle ne pyll ato e vrane motren e vogël. Moren mollen e saj dhe e varrosen atë aty ne mes te pyllit duke besuar se asnjëri sdo ta zbulonte varrin sepse asnjëri skalonte asnjëherë aty. Kur vajten ne shtepi ato i thanë babait qe motren e vogël e kishin ngrënë ujqerit. Babai u helmua shumë ne zemër dhe qe nga ajo ditë nuk qeshte me. Kaluan ditë, jave, muaj dhe gjatë kësaj kohe ne varrin e kësaj vajzes u rrit një kallam i gjatë. Një ditë prej ditesh një bari kaloi aty afër dhe e preu kallamin për ta bërë fyell. Por kur ai filloi ti binte fyellit qe kishte bërë një gjë e çuditshme ndodhte. Fyelli kendonte një kenge vajtuese e cila thoshte"Motrat e mija te keqija me vrane dhe me varrosen këtu. I vetmi sherim për mua do të ishte sperkatja e varrit tim me uj mbreteror. Bariu vajti tek princi dhe i tregoi për këtë gjë. Atëherë princi dha urdher qe ta sperkatnin varrin me uj mbreteror dhe ta sillnin vajzen ne pallatin mbretero. Kur ata e sperkaten varrin kjo vajza u ngrit dhe ata e cuan ne pallatin mbreteror. Ajo ishte shumë e bukur dhe princi vendosi qe te martohej me te. Por përpara se te martohej ai lajmeroi motrat e saj dhe babain qe te vinin ne pallatin mbreteror. Atëherë ai urdhëroi qe vajzat e keqija ti denonin. Qe nga ajo ditë ato do ishin sherbetoret e motres se tyre. Ndërsa babait te saj ai i dha një shtepi afër pallatit mbreteror qe ai të vinte ta takonte çupën sa here te donte. Po atë ditë ata bene dasmen. Dasma e tyre ishte dasma me e bukur qe është bërë ndonjëherë dhe qe nga ajo ditë deri sot ata jetojne te lumtur ne pallatin e tyre mbreteror.